Ako roba ili usluga koja je unaprijed plaćena ili naplaćena ne bude uvezena ili izvezena u roku dužem od godinu dana, ili ako obaveze i potraživanja ostanu neplaćeni duže od godinu dana, to se po Zakonu o deviznom poslovanju smatra kreditnim poslom sa inostranstvom.
Međutim, prema važećem pravilniku, ova vrsta kreditnih poslova ne podliježe obavezi izvještavanja Poreskoj upravi RS, jer se izvještavanje odnosi samo na finansijske kredite, zajmove i subordinirane kredite.
Mišljenje:
Dostavljamo vam mišljenje u vezi sa pitanjem da li se roba ili usluga unaprijed plaćena odnosno naplaćena, koja nije uvezena odnosno izvezena u roku dužem od godinu dana od dana izvršenog plaćanja odnosno naplate (dati i primljeni avansi), kao i obaveze koje nisu plaćene odnosno potraživanja koja nisu naplaćena, smatraju kreditnim poslom?
Članom 2. stav 1. tačka 11. Zakona o deviznom poslovanju (“Službeni glasnik Republike Srpske”, br. 96/03, 123/06, 92/09, 20/14 i 20/18 – u daljem tekstu: Zakon) propisano je da kapitalni poslovi su poslovi između rezidenata i nerezidenata koji nisu tekući poslovi sa inostranstvom, a u koje se ubrajaju i kreditni poslovi. Tačkom 14. podtačkom 2) istog člana propisano je da se u kreditne poslove, u smislu ovog zakona, ubrajaju komercijalni i finansijski krediti, kao i garancije i jemstva. Podtačkom 3) iste tačke uređeno je da su komercijalni krediti, u smislu ovog zakona, odgođena plaćanja, odnosno plaćanja unaprijed robe i usluga, kao i finansiranje od banke odgođenog plaćanja i plaćanja unaprijed, te poslovi otkupa potraživanja (faktoring i forfeting), ako osnovni posao, po kojem je nastalo potraživanje, ima obilježja komercijalnog kredita.
Članom 9. Zakona propisano je da se izvoz i uvoz robe ili usluge koji nije naplaćen, odnosno plaćen u roku dužem od godinu dana od dana izvršenog izvoza ili uvoza, kao i roba ili usluga unaprijed naplaćena, odnosno plaćena, koja nije izvezena, odnosno uvezena u roku dužem od godinu dana od dana izvršene naplate, odnosno plaćanja, smatraju kreditnim poslovima sa inostranstvom,
Članom 19d. stav 1. Zakona propisano je da su rezidenti dužni da izvještavaju Ministarstvo o kreditnim poslovima u smislu ovog zakona. Stavom 2. ovog člana propisano je da se za potrebe izvještavanja Ministarstvo može odrediti da se u kreditne poslove svrstaju i druge vrste poslova između rezidenata i nerezidenata koji su po ekonomskoj namjeni jednaki namjeni kreditnog posla. Stavom 3. istog člana propisano je da Ministar finansija propisuje bliže uslove, način, rokove i obrasce izvještavanja o kreditnim poslovima sa inostranstvom. Stavom 4. istog člana propisano je da se obaveze izvještavanja iz stava 1. ovog člana i obezbjeđenja iz člana 19. stav 8. ovog zakona shodno primjenjuju i na subordinirane kredite.
Imajući u vidu naprijed navedene odredbe propisa, prema mišljenju Ministarstva finansija broj: 06.06/020-3148-1/21 od 08.11.2021. godine, roba ili usluga unaprijed plaćena odnosno naplaćena, koja nije uvezena odnosno izvezena u roku dužem od godinu dana od dana izvršenog plaćanja odnosno naplate (dati i primljeni avansi), kao i obaveze koje nisu plaćene odnosno potraživanja koja nisu naplaćena, smatraju se kreditnim poslovima sa inostranstvom, ali ova vrsta kreditnih poslova nije predmet izvještavanja Poreske uprave Republike Srpske u skladu sa Pravilnikom o izvještavanju o kreditnim poslovima sa inostranstvom (“Službeni glasnik Republike Srpske”, br. 6/26), jer je ovim pravilnikom obuhvat izvještavanja sužen na finansijske kredite, zajmove i subordinirane kredite.
